Gümrük memurlarından Kadri Efendi ve Fatma Melek Hanım’ın oğludur. 1908 yılında Vefa lisesinden mezun olduktan sonra Şûrayı Devlet Mazbata kaleminde memuriyete başlayan Mehmet Fahri Kopuz altı ay kadar bu vazifede kalmış, Harbiye Nezareti Süvari dairesi kâtipliğini yaptığı sırada Birinci Cihan Harbi’nin başlaması üzerine Çanakkale’de bulunan 5 inci Orduya iltihakla harbin hitamına kadar orduda bulunmuştur. Saz çalmaya sünnet düğününde kendisine hediye edilen bir el armonikası ile başlamıştır. Sonraları seslerin eksik olması sebebiyle armonika kendisini tatmin etmediğinden babasının ud çalması üzerine kanuna heves etmiştir. Babasının kanuna kiriş almaması üzerine udla meşgul olmaya başlamış ve ilk olarak «Kabak kantosunu» çalmıştır. Sırasile Seyit Abdülkadir Töre. Kanunî Âma Nâzım Bey, Bestenigari Üsküdarlı Ziya Bey, Hacı Kirami Efendi, Zekâi dede zâde Hafız Ahmet Efendi, Kanunî Hacı Arif Bey merhumlardan musiki dersleri almış ve eserler geçmiştir. Bu arada Tanburi Cemil Bey’den lavta meşk etmek suretiyle kıymetli üstadı tanımış ve udu ile kendisine refakat etmiştir.
Meşrutiyetin ilânından sonra bir kaç hevesli arkadaşı ile «Musiki-i Osmanî» namı ile bir cemiyet kurarak İsmail Hakkı Beyden musiki bilgisini arttırmaya devam etmiştir. Musiki nazariyatı, armoni ve prozodiyi Hüseyin Sadettin Arel ve Dr. Suphi Ezgi merhumlardan öğrenmiştir. Birinci Cihan Harbinden sonra Fahri Kopuz; Reşat Erer, Kemani Haşim, Âmâ Nâzım, Neyzen İhsan Aziz, Tanburi Ahmet Neşet, Hanende Sıtkı, Hanende Arap Cemal ve Hanende Reşat beylerle birlikte «Darüttalim-i Musiki» heyetini kurdu.
Bilâhare bu heyete Kemani Cevdet Çağla, Kanuni Naime Nâzım, Kanuni Ferit Alnar, Santuri Nebile Nâzım, Santuri Zühtü Bardakoğlu, Safiye Ayla, Hâfız Memduh, Celâl Tokses ve Zeki Çağlarman da iltihak ettiler. Darüttalim-i Musiki heyeti bâzı âzalarının muhtelif sebeplerle ayrılmaları üzerine 15 senelik faaliyetine kısa bir fasıla verdikten sonra Fahri Kopuz tarafından yeniden kurulmuştur. Beş sene kadar faaliyetine devam eden heyet Fahri Kopuz’un 1939 yılında Ankara Radyosunun intisabından sonra dağılmıştır. Radyoya intisabından sonra kütüphaneye, binden ziyade eserin notasını bizzat yazmak suretiyle kazandırmış, ayrıca radyonun Türk musikisi elemanlarına nota dersleri de vermiştir. Bilâhare radyoda kurmuş olduğu incesaz namı altındaki fasıl heyetinde Cevdet Çağla, Osman Güvenir. Zühdü Bardakoğlu ve Hayri Tümer gibi değerli sanatkârlar vazife almışlardı.
Ankara Radyosundaki vazifesinden ayrıldıktan sonra ‘evinde musiki meraklılarına dersler vermeye devam eden merhum üstad Fahri Kopuz’un bir cümlesi ile yazımızı bitirelim: «Hayatımda en çok sevdiğim ve en çok bildiğim şey musikidir.»
Hilmi Rit’in yazdığı “Kaybettiğimiz Değerler Fahri Kopuz” köşe yazısı – 11.01.1968
1939 yılından 1961 yılına kadar Ankara Radyosu’nda uzun yıllar hem saz sanatçısı hem de hoca olarak görev yapmıştır. Ankara Radyosu kütüphanesini kurmakla görevlendirilmiş ve günümüzde kullanılan notaların bir çoğu onun yazdığı notalardır. Bir çok öğrenci yetiştirmesinin yanı sıra üçü operet olmak üzere 60’a yakın saz eseri ve sözlü eser bestelemiştir.
Yazıyı hazırlayan: Sefer Karabük
Yararlanılan kaynaklar
- İstanbul Üniversitesi E-Şehir Arşivi
- Fahri Kopuz Röportajı
- Türk Musikisi Tarihi (2. Cilt) – Nazmi Özalp
Bu yazı ilk kez Musiki Lugatı'nın eski sitesinde (musikilugati.com) 07.01.2020 tarihinde yayımlandı. Internet Archive kaydı (28.09.2021 13:24)
© 2026 Musiki Lugatı. Bu madde Musiki Lugatı’na aittir ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile korunur. Kaynak ve bağlantı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayımlanamaz, çoğaltılamaz. Alıntı için: Fahri Kopuz — Musiki Lugatı.