Orijinal Nota: Merhem Koyup Onarma Sînemde Kanlı Dağı

1940-1943 yılları arasında çekilmiş Nasreddin Hoca Düğünde filmi için bestelendiği bilinen bu eserin güftesi Fuzûlî’ye âit, Acemaşîran makāmında ve Beste formundadır. Lenk Fahte usûlü ile başlayan eser yürük Semâi devam edip tekrar Lenk Fahte usûlüyle bitmektedir. Alışılagelmişin dışında bir bestekârlık özelliği olan Sâdeddin Kaynak, bu eserde de farklı müzik kimliğini göstermiştir ve bu konu hakkında bestekârın talebesi
Alâeddin Yavaşça, Hasan Oral Şen’e şu detayları vermektedir:

Sâdeddin Kaynak, Lenkfahte’ye değişik bir özellik getirmiştir. Zekâi Dede’nin tadına doyulmaz çok muvaffak olmuş Lenkfahte Nakış Besteleri var. Kezâ Dede’nin ve diğer bestekârlarımızın da var. Ama “Merhem koyup onarmada” iş değişiyor. Sâdeddin Kaynak, tutuyor Lenkfahte’nin arasına yürük semâiler koyuyor. Bu işi de değişik entervaller (aralık) kullanarak yapıyor. Üçlü ve dörtlü entervallere yer veriyor. Sâdeddin Kaynak burda da önemli bir bestekâr olduğunu ve geleneğe; değişikliği ve yeniliği çok güzel kattığını da gösteriyor.

Nasreddin Hoca Düğünde filminin davet sahnesinde, Müzeyyen Senar tarafından icrâ edilmiş olan bu eserin kaydı sırasında Sâdeddin Kaynak’ın saz sanatçılarını ayakta yönettiği tespit edilmiştir. Ayrıca filmin konusunun düğün olması ve düğün sahnesinde Acemaşîran makāmında Beste formunda bir eserin okunması yapımcının
ve bestekârın yüksek müzik zevkini ortaya koymaktadır.

Sâdeddin Kaynak’ın film dosyalarında yer alan “Merhem Koyup Onarma Sînemde Kanlı
Dağı” mısrâı ile başlayan esere ait el yazma nüsha notanın günümüzde farklı icrâ edilen terennüm
bölümünün bir kısmı

Eserin Sâdedin Kaynak’ın el yazma nüshası notasında “Bu Acemaşîran besteyi İstanbul’da bestelemeye başladım. Diğer kısmını ‘olmuş senin eserin’den aşağısı Ankara’da Yenişehir Palas otelinin ondört numaralı odasında bir gecede besteledim.” notu yer almaktadır. Günümüzde kullanılan nota nüshalarında farklılıklar tespit edildiği için eserin notası el yazma nüsha notaya göre yeniden yazılmıştır. Eserin mef’ûlü / fâ’ilâtün / mef’ûlü / fâ’ilâtün aruz vezniyle yazılmış olan güftesi şu şekildedir:

Merhem koyup onarma sînemde kanlı dağı
Söndürme öz elinle yandırdığın çerağı
Zülf-ü siyeh sanemler olmuş senin esîrin
Aşkında her birinin öz zülfü boynu bağı
Devrân havadisinden yok korkumuz Fuzûlî
Darü’l emânımızdır meyhâneler bucağı

“Merhem Koyup Onarma Sînemde Kanlı Dağı” mısra ile başlayan bu eserin orijinal nüsha notaya göre ve öncesinde yer alan Acemaşîran Uvertür’ün icrâsına aşağıdaki videodan ulaşabilirsiniz.

Eserin orijinal nüshasına göre yeniden yazılmış hâline aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

Yazıyı Hazırlayan : Sefer KARABÜK

Yararlandığım kaynaklar:
🔸  Sâdeddin Kaynak (Kitap) – Yazar: Hasan Oral Şen
🔸  Nasreddin Hoca Düğündi (Film)
🔸  Hasan Oral Şen’in “Sâdeddin Kaynak” arşivi