Melek Tokgöz kimdir?

Melek-Tokgöz

Doğum Tarihi: 1917
Doğum Yeri: İstanbul
Ölüm Tarihi: *23.10.2005
Defnedildiği Yer: *İstanbul – Zincirlikuyu Mezarlığı

Babası Muhtar Hâlis bey, annesi udi ve bestekâr Bedriye Hoşgör ‘dür. İlk musiki eğitimini annesinden alan Melek Tokgöz ( Melek Erdik ), çocukluk yıllarında evlerinde düzenlenen musiki toplantıları vesilesiyle kendini geliştirir. Kadıköy ortaokulunu bitirdiği yıllarda Udi Nevres Bey, Refik Fersan ve Lem’i Atlı’dan musiki dersleri alan sanatçı Atatürk’ün huzurunda verdiği konseri şu sözlerle anlatıyor:

Evimizde her çarşamba günü müzik toplantıları yapılırdı. Evimize, tanburi Faize Ergin, kemani Reşat Erer, bestekâr Lem’i Atlı, Leon Hancıyan, tamburacı Osman Pehlivan, anneme ‘süt abla’ diyen Hafız Burhan, Hafız Sadettin Kaynak ve Türk müziğini sevenler çok sık gelirdi. İşte o çarşamba günü, başkasının yanında şarkı söylemeyi hiç düşünmeyen ben, annemi kıramayarak misafirinin yanında okudum. O gün evimizde sinekemani Nuri Bey de vardı. Kaç şarkı okuduğumu hatırlamıyorum. Misafir gitti, ben de odama çıktım. Akşam kapı çalındı, karşımızda iki polis. Bize, ‘Atatürk’e davetlisiniz. Dolmabahçe Sarayı’na gideceğiz. Atatürk sarayda sizi bekliyor’ dediler. Meğer gündüz bize alaturkaya dinlemeye gelen Afet Hanım’ın babasıymış. O büyük insana beni o söylemiş.

Annem ve Nuri Bey çok heyecanlandı. Ben hiç heyecanlanmadım. İçeri girdik. Baktım karşımda pırıl pırıl parlayan gözler. O bana baktı, ben ona baktım. Güldüm, o da güldü. Allah tarafından işte. Masanın başında Atatürk oturuyor. Sofrada Başvekil Celal Bayar, Fevzi Çakmak, Şükrü Kaya, Salih Bozok, Tevfik Rüştü Aras, Fuat Ağralı, Falih Rıfkı Atay, İsmail Müştak, Kâzım Karabekir ve Cevat Abbas oturuyor. Biz de oturduk. Annem heyecandan udun mızrabını düşürdü. Ben hemen tamburi Faize Ergin’in Şeddiaraban şarkısı Bade-i Vuslat İçilsin Kâse-i Fağfurdan’ı okumaya başladım. Atatürk dinledi, dinledi ve parmağıyla işaret ederek ‘Gel buraya’ dedi. Sanki 40 yıllık ahbabıymış gibi gittim yanına oturdum. Oradakilere ‘Selahattin ve Nubar’ı da çağırın’ dedi. Bana çok yakınlık gösterdi. Yanında hiç korkmadım. ‘Hangi şarkıları biliyorsun?’ diye sordu. ‘Hangi şarkıyı isterseniz söylerim’ yanıtını verdim. Bir Rumeli Türküsü mırıldanmaya başladı. ‘Paşam hepsini söylerim’ deyince çok hoşuna gitti. ‘Sen, Mani Oluyor’u biliyor musun?’ dedi. Şarkıyı söyledim. Bu arada Selahattin Pınar ve Nubar Tekyay’ı da bulup getirmişlerdi. Onlar gelince şarkıları art arda sıraladım. Atatürk usûl bilirdi. Sesi Türk müziğine yatkındı. Tempo tutar, usul kaçıranı da fark ederdi. Şarkıları dinlerken hafif hafif başını sallardı. Şarkı söylenirken başka şeylerle meşgul olana kızardı ve ‘Dinleyin efendiler. Bu herkese nasip olmaz. İşte Türkiye Cumhuriyeti’nde böyleleri de yetişiyor. Ben bunlardan zevk alıyorum’ derdi.

Sabah erkenden Ata’mızı gördüm. Rahat uyuyup uyumadığımı, kahvaltı edip etmediğimi sordu. O akşam ve daha sonra o büyük insana konserler verdik. Bir akşam sohbet sırasında Atatürk radyoda söylememi istedi. Hemen Selahattin Pınar ve Nubar Tekyay’la, o zamanlar Beyoğlu Parmakkapı’daki Ambassador Oteli’nden yayın yapan İstanbul Radyosu’na giderek canlı yayında emri yerine getirdik. Saraya döndüğümüzde de ‘Melek sana Ankara’da konser verdireceğim’ dedi. Dolmabahçe’deki son gecemizi fasılla tamamladık. Biz evimize, Gazi de Ankara’ya döndü.

Daha sonra davet üzerine annemle Ankara’ya gittik. Belvü Palas’a yerleştik. Atatürk bizi orada ağırladı. Sonra Selahattin ve Nubar da geldi. Gündüzleri Yeni Sinema’da vereceğimiz konsere hazırlanıyor, gece de Çankaya Köşkü’nde Atatürk’ün huzurunda söylüyoruz. Çankaya’daki konserlerimiz onun ‘Hadi Melek Cânâ Rakibi Handan’ı söyle’ demesiyle başlardı. O şarkıyı çok seviyordu. Bir gece ansızın, ‘Melek, Fariğ Olmam’ı biliyor musun?’ diye sordu. Yesari Asım Arsoy’un Hüseyni sarkısıydı istediği ve sözleri şöyleydi: Fariğ olmam meşreb-i rindaneden / Yüz çevirmem nafile peymaneden / Bezmedikçe halet-i mestaneden / Çıkmam Allah etmesin meyhaneden. ‘Biliyorum ama Muallâ Hanım (Gökçay) gibi Allah diyemiyorum’ dedim. Bunun üzerine Ata, ‘Kızım herkesin Allah’ı kendine göre, hadi söyle bakayım’ dedi. O isteğini de hemen yerine getirdim.”

6 Mart 1938’de Ankara Yeni Sinema’da verdiği konseri şu sözlerle anlatıyor sanatçı:

“Perde açıldı. Konsere başladım. Bir ara şöyle başımı kaldırdım. Bana göre sağ tarafta üst locada Atatürk oturuyor. Habersizce gelmiş. Onun sevdiği şarkıları söyledim, Rumeli türküleri okudum. Konserin sonunda o zaman yeni yeni sevilmeye başlanan ‘Sarı Kurdelam Sarı’ türküsünü de okudum. Sinema alkıştan inliyordu. Baktım, Atatürk beni ayakta alkışlıyor. Benim için ne büyük onurdu Allah’ım. O büyük insan benim konserime gelmiş, ayrıca çiçek de göndermişti. Ertesi gün Çankaya’ya gittik. Bana, ‘Aferin kızım, iyi okudun, pek güzel okudun, hoşuma gitti. İşte Türk kızı böyle olmalı’ dedi. Vedalaştık. Bize, ‘İstanbul’da görüşürüz inşallah’ dedi. Onu son görüşümüzmüş meğer. Ata’nın konserime gelmesinin sebebi beni tanıtmak içindi zannediyorum. Atatürk’le Dolmabahçe Sarayı ve Çankaya Köşkü’nde geçirdiğim yaklaşık bir ayı hiç unutamadım.”

Popüler Tarih Dergisi Sayı 2 Temmuz 2000 (Melek Tokgöz Röportajı)

Atatürk’ün huzurunda verdiği konser gazetelerde özel haber olarak “Atatürk’ün ayakta alkışladığı konser” manşetiyle yayınlanır. 1939 yılında TRT Ankara Radyosu’nda göreve başlayan Melek Tokgöz burada Mesut Cemil, Ruşen Ferit Kam, Nuri Halil Poyraz, Fahri Kopuz Niyazi Seyhun, Cevdet Çağla, Refik Fersan, Zühtü Bardakoğlu gibi önemli isimlerle meşk etme ve ders alma şansına erişir. 1950 yılına kadar Ankara Radyosu’nda görevini sürdüren sanatçı ailevi sebeplerle İstanbul’a taşınmış ve sanat yaşamını sonlandırmıştır.

Yazıyı Hazırlayan: Sefer KARABÜK | *Katkı Sağlayan: Yasin Vefalı

Yararlandığım kaynaklar:
🔸  Popüler Tarih Dergisi Sayı 2 Temmuz 2000 (Melek Tokgöz Röportajı)
🔸  Radyo Dergisi – Sanatçılarımızı Tanıyalım: Melek Tokgöz
🔸  Radyo Âlemi – Melek Tokgöz
🔸  Yedigün Dergisi – Melek Tokgöz Röportajı

Sanatçımızla ilgili daha fazla bilgi sahibi iseniz “Kaynak Kişi” olarak katkılarınızı bekliyoruz. Bilgilerinizi E-posta aracılığıyla veya İletişim sayfasından bize iletebilirsiniz.